Krakowska Akademia Neurologii Sp. z o. o.
Centrum Neurologii Klinicznej
ul. Ariańska 7/3
31-505 Kraków

Krakowska Akademia Neurologii Sp. z o. o.
Centrum Neurologii Klinicznej
ul. Ariańska 7/3
31-505 Kraków

Jest to postępowanie zmierzające do postawienia rozpoznania choroby i podjęcia jej leczenia w tzw. przypadkach trudnych, czyli w przypadkach chorób przebiegających w sposób nietypowy lub należących do tzw. chorób rzadkich, gdy ustalenie rozpoznania nie jest możliwe w czasie jednej wizyty lekarskiej, czyli w ramach standardowej porady neurologicznej.

Porada ta obejmuje kilka wizyt i pracę lekarza poza czasem tych wizyt i kończy się sporządzeniem dla chorego dokładnej dokumentacji procesu diagnostycznego z uwzględnieniem diagnostyki różnicowej i sformułowaniem zaleceń terapeutycznych. O potrzebie tego typu porady lekarz informuje chorego w trakcie pierwszej wizyty. Po podjęciu przez chorego wstępnej decyzji akceptującej ten typ porady, lekarz przedstawia w skrócie plan dalszych działań i ustala z chorym sposób dalszego kontaktu.

Podstawowymi etapami tej porady są:

Wizyta wstępna
Celem wizyty jest zebranie wstępnych danych na temat głównych dolegliwości, dotychczasowego przebiegu choroby, współistniejących chorób i innych informacji niezbędnych do określenia obszaru poszukiwań diagnostycznych. W trakcie tej wizyty wykonywane jest również badanie neurologiczne w zakresie niezbędnym dla jej celu. Jeśli zebrane dane są wystarczające wizyta kończy się wstępnym, krótkim przedstawieniem chorób, które mogą być powodem dolegliwości i badań koniecznych dla ich udokumentowania.

Wizyta uzupełniająca
Wizyta jest planowana, jeśli w czasie wizyty wstępnej lekarz nie miał dostępu do odpowiedniej dokumentacji lekarskiej, albo chory nie potrafił przedstawić pełnego zestawu przyjmowanych leków i ich dawek lub udzielić innych niezbędnych informacji. Czasami konieczna jest rozmowa z inną osobą bardzo dobrze znającą chorego i mogącą dostarczyć wiarygodnych informacji o przebiegu choroby, których sam pacjent nie zna lub nie pamięta. Wizyta może być także uzasadniona potrzebą dokładniejszego badania neurologicznego, uwzględniającego elementy nie wchodzące w skład rutynowego badania neurologicznego, np. dokładna ocena parkinsonizmu, zaburzeń funkcji poznawczych, zakresu zaburzeń czucia itp.

Plan działań diagnostycznych
Opracowanie tego planu jest działaniem samego lekarza zmierzającym do sformułowania pełnej listy podejrzanych chorób i badań, których wykonanie jest niezbędne dla przeprowadzenia diagnostyki różnicowej, czyli ustalenia rozpoznania przez potwierdzenie lub wykluczenie tych chorób na podstawie zgodności wyników badań ze znanymi kryteriami diagnostycznymi tych chorób. W tym celu zwykle konieczne są dokładniejsze badania: fizykalne, innych specjalistów, aparaturowe (neuroobrazowe, elektrofizjologiczne, laboratoryjne, itd.), a także obserwacje zmienności objawów, np. w formie ustrukturyzowanych zapisów chorego (dzienniczki). Działanie to obejmuje także sięgnięcie do podręcznika lub piśmiennictwa, szczególnie w przypadku chorób, które diagnozuje się rzadko, o których lekarz może nie pamiętać w szczegółach koniecznych dla rozpoznania. Opracowanie planu działania wymaga także nierzadko konsultacji z innymi specjalistami czy sprawdzenia dostępności rzadko wykonywanych badań. Zakończyć się powinno stworzeniem pisemnego dokumentu zawierającego także orientacyjne ceny i miejsce przeprowadzenia proponowanych badań.  

Zaakceptowanie planu i kosztów badań
Może być dokonane w formie kolejnej wizyty lub w czasie rozmowy telefonicznej lub korespondencji e-mailowej. Pacjent ma prawo do otrzymania wszystkich wyjaśnień pozwalających na świadome podjęcie decyzji o akceptacji, lub nie, zaproponowanego przez lekarza planu.

Realizacja badań
Następuje na podstawie indywidualnego planu sporządzonego przez rejestratorkę poradni zawierającego terminy kolejnych badań z informacjami na temat ich miejsca, sposobu zgłoszenia się, wymogów procedury badania i innymi ważnymi informacjami na temat zaplanowanego badania. Czas tego etapu zależy od kalendarza poszczególnych pracowni czy specjalistów (pierwszy wolny termin). Na życzenie chorego rejestratorka dokonuje rezerwacji terminów kilku badań w dogodnym czasie, np. jednego dnia dla chorych dojeżdżających z innych miejscowości.

Podsumowanie wyników badań
Jest to kolejne działanie samego lekarza, który na podstawie zapoznania się z wynikami badań podejmuje decyzję o zakończeniu diagnostyki lub o konieczności jej uzupełnienia (powtórzenie badań, konieczność dłuższej obserwacji, nowe badania) i informuje w uzgodniony wcześniej sposób o tym chorego.

Postawienie rozpoznania i rozpoczęcie leczenia
Jest to ostatni etap procesu diagnozowania i pierwszy procesu leczenia. Powinien nastąpić w formie bezpośredniego kontaktu lekarza z chorym (wizyta lekarska). W szczególnych okolicznościach może mieć formę rozmowy telefonicznej czy kontaktu e-mailowego.
Przedstawione powyżej etapy postępowania diagnostycznego w przypadkach trudnych są modelem standardowego postępowania i mogą być indywidualnie zmienione, dostosowane do indywidualnego przypadku. Sprawny przebieg procedury, a co za tym idzie zmniejszenie jej kosztów, zależny jest m.in. od zapewnienia lekarzowi wglądu do odpowiedniej dokumentacji lekarskiej, wcześniejszego przygotowania listy swoich dolegliwości z opisem ich przebiegu i wykonanych z tego powodu badań i konsultacji. Przydatny jest także spis przyjmowanych leków (patrz – co warto mieć ze sobą w czasie pierwszej wizyty u neurologa). Pozwoli to uniknąć dodatkowych wizyt.